← Terug naar alle artikelen
HR Procesontwerp

Wat is verzuimbegeleiding? Gids werkgevers

Wat is verzuimbegeleiding? Gids werkgevers

TL;DR: Verzuimbegeleiding is geen dienst die u verplicht moet inkopen, maar een reeks wettelijke stappen met harde termijnen: probleemanalyse in week 6, plan van aanpak in week 8, melding bij UWV in week 42 en de RIV-toets na 104 weken. Hieronder die volledige tijdlijn, wat u in een verzuimgesprek wel en niet mag vragen, en wat de begeleiding realistisch kost.

Wat is verzuimbegeleiding? En wie doet wat?

Verzuimbegeleiding is het begeleide proces rond een werknemer die ziek thuis zit, opgebouwd rond de bedrijfsarts, met één doel: terugkeer naar werk. Het is geen zachte vorm van aandacht en geen personeelsbeleid, maar een traject met vaste stappen en termijnen die beginnen te lopen op de dag van de ziekmelding.

Belangrijk om meteen helder te hebben, omdat de rest van dit artikel erop rust: verzuimbegeleiding is een verzamelnaam voor wettelijke verplichtingen, geen product dat u koopt. Arbodiensten verkopen een dienst met die naam, en dat mag, maar de term zelf staat niet voor een abonnement. Hij staat voor werk dat in elk geval gedaan moet worden, door u of in uw opdracht.

De rolverdeling is strikter dan veel werkgevers denken. U bent eigenaar van het proces, van het dossier en van de loondoorbetaling: minimaal 70% van het brutoloon, tot maximaal 104 weken. De bedrijfsarts geeft het medische oordeel: wat kan deze werknemer nog, en wat niet. De werknemer is verplicht mee te werken aan zijn eigen re-integratie. UWV kijkt achteraf of u samen genoeg hebt gedaan. En de casemanager, intern of ingehuurd, voert de stappen uit en houdt de termijnen in de gaten.

Eén detail verklaart veel van wat verderop volgt: de bedrijfsarts rapporteert aan u uitsluitend in functionele beperkingen, nooit in diagnoses. U hoort dat iemand niet langer dan twee uur kan zitten of geen klantcontact aankan. U hoort niet waaraan dat ligt. Dat is geen beleefdheid van de arts, maar een grens in de wet.

Is verzuimbegeleiding verplicht? Drie wetten, één proces

Het antwoord valt uiteen in twee delen, en dat onderscheid wordt zelden gemaakt. De activiteiten zijn verplicht. De commerciële dienst die "verzuimbegeleiding" heet, is dat niet.

Drie wetten binden u, elk uit een andere laag van de drie lagen arbeidsrecht waar deze verplichtingen uit voortkomen.

De eerste is de Arbowet. Iedere werkgever moet een schriftelijk basiscontract hebben met een bedrijfsarts of arbodienst, ook een bedrijf met één werknemer. Het Arboportaal is daar expliciet over, en de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaaft het. Er is geen drempel op bedrijfsgrootte en geen uitzondering voor bedrijven die zelden verzuim hebben.

De tweede is de Wet verbetering Poortwachter. Dat is, anders dan de naam suggereert, geen aparte wet maar de informele aanduiding voor verplichtingen die voortkomen uit de Wet WIA en de Regeling procesgang eerste en tweede ziektejaar. Zodra iemand langer ziek is, gaan die stappen automatisch lopen. U hoeft zich niet aan te melden en u kunt er niet van afzien.

De derde is de loondoorbetalingsplicht uit het Burgerlijk Wetboek, waar de volgende sectie over gaat.

Wat u wél kiest, is de uitvoering. U kunt kiezen tussen de vangnetregeling en een maatwerkregeling. U kunt een bedrijfsarts in dienst nemen, er een los contracteren, of een arbodienst het hele traject laten doen. Dat is een inkoopbeslissing met echte ruimte.

Wat geen optie is: werken zonder enige regeling met een bedrijfsarts. Dat is de harde ondergrens, en het is niet legaal.

De wettelijke tijdlijn: van dag 1 tot week 104

Dit is de Poortwachter-tijdlijn: de momenten die vanaf de ziekmelding vastliggen, met de bron erbij, zodat u ze kunt volgen zonder iets te hoeven inkopen.

Dag 1 — de ziekmelding. Uw werknemer meldt zich bij u, niet bij UWV. De vorm bepaalt u zelf in uw verzuimprocedure: wie hij belt, voor welk tijdstip, en wat hij doorgeeft. De wet schrijft geen landelijk formulier voor. Wel verstandig: leg de procedure vooraf vast, want een discussie over "hij heeft het wel gemeld" is achteraf niet te winnen.

Week 6 — de probleemanalyse. De bedrijfsarts stelt uiterlijk in week 6 van het verzuim een probleemanalyse op, aldus Rijksoverheid. Daarin staat de aard van de beperkingen, wat de werknemer nog wél kan, en hoe het herstel zich vermoedelijk ontwikkelt. Dit is het moment waarop een informele afwezigheid een formeel juridisch traject wordt.

Week 8 — het plan van aanpak. Het plan volgt uiterlijk twee weken na de probleemanalyse, dus rond week 8. De tweewekentermijn is de eigenlijke norm; week 8 is daar de uitkomst van. U stelt het samen met uw werknemer op, met doelen, activiteiten, termijnen, evaluatiemomenten en een met naam benoemde casemanager.

Elke 6 weken — evalueren. Het plan van aanpak wordt minimaal elke zes weken geëvalueerd zolang de re-integratie loopt. Dit is de verplichting die het vaakst wordt onderschat: hij geldt niet alleen in de eerste maanden, maar tot twee jaar door.

Week 42 — melden bij UWV. Uiterlijk de eerste werkdag na 42 weken ziekte meldt u het verzuim bij UWV. Let op de samentellingsregel: een korte hersteldmelding tussendoor zet de teller niet zonder meer op nul, waardoor week 42 eerder valt dan u in uw hoofd had. UWV kan bij een te late melding een boete opleggen. Over de hoogte daarvan circuleren bedragen die wij niet hebben kunnen terugvinden in een officiële bron, dus noemen we er geen.

Week 52 — de eerstejaarsevaluatie. U blikt samen terug op het eerste jaar en legt vast wat er in jaar twee moet gebeuren. Dit stuk gaat later mee in het re-integratieverslag.

Rond week 88 tot 93 — de WIA-aanvraag. Uw werknemer vraagt een WIA-uitkering aan en levert daarbij het volledige re-integratieverslag in. In veel uitleg staat week 93 als harde datum; die komt uit secundaire bronnen en niet uit een primaire tekst die wij hebben kunnen verifiëren. "Rond week 88 tot 93" is wat wij verantwoord vinden opschrijven.

Week 104 — einde loondoorbetaling en de RIV-toets. Na twee jaar stopt de loondoorbetalingsplicht en toetst UWV het re-integratieverslag.

En dan de vraag die iedere HR-manager stelt: wat gebeurt er als ik een stap mis? De sanctie zit niet in boetes. Na de RIV-toets kan UWV uw loondoorbetalingsplicht met maximaal één jaar verlengen als de re-integratie-inspanningen onvoldoende waren. Dat is een loonsanctie, en die is vele malen duurder dan een gemiste administratieve termijn.

Loopt het traject richting beëindiging van het contract, dan is een vaststellingsovereenkomst met een langdurig zieke werknemer een route met eigen risico's. Niet iets om tussen twee evaluaties even te regelen.

Loondoorbetaling bij ziekte: 70%, twee jaar en de uitzonderingen

U betaalt minimaal 70% van het brutoloon door, maximaal twee jaar (104 weken), op grond van Burgerlijk Wetboek Boek 7 artikel 629. Ondernemersplein zet de regel en de uitzonderingen op een rij.

In het eerste ziektejaar geldt een extra plicht: valt die 70% onder het wettelijk minimumloon, dan vult u aan tot het minimumloon. Bij lagere salarissen betaalt u in jaar één dus feitelijk meer dan 70%.

In het tweede jaar vervalt die aanvulplicht. Uw werknemer kan dan zelf een toeslag bij UWV aanvragen. Dat is een echte knik in het traject, en het is verstandig dit vooraf uit te leggen in plaats van het in maand dertien te laten ontdekken.

Let ook op de cao. Veel cao's spreken hogere percentages af dan het wettelijk minimum. Reken dus nooit met 70% voordat u de eigen cao hebt nagekeken.

Tot slot de koppeling met de tijdlijn: die twee jaar is een maximum onder voorwaarden, geen garantie. De RIV-toets in week 104 beslist of twee jaar ook echt twee jaar blijft.

Het verzuimgesprek: wat u wel en niet mag vragen

Begin bij de AVG. Gezondheidsgegevens vallen onder de bijzondere categorieën persoonsgegevens (artikel 9), en voor detail op diagnoseniveau heeft u als werkgever geen grondslag. Niet omdat het onhandig is, maar omdat de wet die verwerking verbiedt.

Wat u wél mag vragen, staat in de beleidsregels De zieke werknemer van de Autoriteit Persoonsgegevens: wanneer uw werknemer verwacht te herstellen, wat hij nog wél kan in relatie tot zijn functie, en hoe u hem tijdens het verzuim bereikt. Daar kunt u een volwaardig gesprek mee voeren.

Wat u niet mag vragen: de diagnose, de aard of oorzaak van de klachten, de symptomen, de behandeling, of welke zorgverlener hij bezoekt.

Vertelt uw werknemer het spontaan, dan mag u het nog steeds niet vastleggen. Vrijwillig delen maakt verwerken niet rechtmatig.

Die regel verrast werkgevers het vaakst. Er is één smalle uitzondering: bij een aandoening waarbij collega's in een noodsituatie moeten weten hoe te handelen, mag dat met instemming worden vastgelegd. Dat is een uitzondering voor epilepsie of een ernstige allergie, niet voor "hij vertelde het zelf".

Praktisch gespreksmodel: spreek elkaar de eerste weken ongeveer wekelijks, laat de directe leidinggevende het contact houden en niet een centrale administratie, en noteer alleen drie dingen: de datum, de verwachte terugkeer en de afspraken over aangepast werk. Zodra het gesprek richting klachten of behandeling gaat, is dat het signaal dat de bedrijfsarts overneemt. U mag de arts gericht vragen wat iemand nog kan; u krijgt geen medisch beeld terug, en dat hoort zo.

Dat werkt alleen als het dossier het volgt. Zie wat er wel en niet in het personeelsdossier mag: in het verzuimdossier hoort het procesverloop, en het medische deel blijft bij de bedrijfsarts.

Wat kost verzuimbegeleiding?

Hier moeten we eerlijk zijn over de staat van de informatie: er bestaat geen gezaghebbend, gedateerd cijfer uit een primaire bron. Alle bedragen die u online vindt, komen van partijen die de dienst verkopen.

En ze lopen ver uiteen. De ene aanbieder noemt circa € 15 tot € 50 per werknemer per maand, een andere € 30 tot € 100 per maand, een derde € 100 tot € 250 of € 150 tot € 400 per jaar. Geen van die bronnen geeft een meetmethode. Dat is een verschil van een orde van grootte, en dat betekent dat er geen marktprijs is om tegen af te zetten.

De spreiding is wel te verklaren. Het gaat om abonnement versus verrichtingen, om wel of geen bedrijfsartsuren in de prijs, om wel of geen verzuimverzekering, en om bedrijfsgrootte.

Belangrijker dan het tarief zijn de kosten die altijd bij u blijven, welke leverancier u ook kiest: de loondoorbetaling, de interne tijd van HR en leidinggevenden, en het risico van een loonsanctie. Die drie overtreffen het abonnement ruimschoots.

Bij het aanvragen van offertes is er daarom één vraag die het verschil maakt: wat valt er buiten het abonnement? Daar zit de variatie, niet in het maandbedrag.

Zelf regelen of uitbesteden?

Er zijn drie modellen. Een bedrijfsarts in dienst nemen is realistisch alleen bij grotere organisaties met structureel volume. Een losse bedrijfsarts contracteren en het casemanagement zelf doen werkt als u iemand hebt die termijnen betrouwbaar bijhoudt. Of een full-service arbodienst die het hele traject uitvoert: de meest voorspelbare optie, en degene met de hoogste vaste kosten per maand.

Wat u in geen van die modellen uitbesteedt, is de aansprakelijkheid. Ook als een arbodienst elke stap zet, blijft u verantwoordelijk voor het proces en het dossier, en is het uw loondoorbetalingsplicht die UWV kan verlengen.

Een eerlijke afweging hangt dus niet alleen af van bedrijfsgrootte, maar vooral van verzuimvolume en interne capaciteit. Eén langdurig verzuimgeval per drie jaar leert niemand de tijdlijn uit het hoofd; dan is uitbesteden geen luxe.

Bij het basiscontract zelf is dit de checklist: toegang tot de bedrijfsarts, het arbeidsomstandighedenconsult, vrije toegang tot de werkvloer voor de arts, en een klachtenprocedure.

Wat er mogelijk verandert: het advies van de bedrijfsarts

Het kabinet wil het advies van de bedrijfsarts leidend maken bij de RIV-toets na 104 weken. Volgt u dat advies, dan geldt dat als voldoende re-integratie-inspanning.

Met een hard datumcaveat: het voorstel ging op 27 maart 2026 naar de Raad van State, zo meldt Rijksoverheid. Op het moment van schrijven is het nog geen wet, en wij hebben geen bevestiging gevonden dat het is aangenomen.

Praktisch zou het één ding oplossen: de onzekerheid vooraf over de kans op een loonsanctie. Nu kan een werkgever het advies van de bedrijfsarts volgen en twee jaar later alsnog van UWV horen dat het onvoldoende was.

Controleer dus de stand van zaken voordat u erop plant. Wat wél vaststaat, zijn vijf momenten: probleemanalyse in week 6, plan van aanpak in week 8, evalueren elke zes weken, melden bij UWV in week 42, en de RIV-toets in week 104. Gaat het verzuim richting beëindiging van het contract, lees dan ook het stuk over de vaststellingsovereenkomst bij ziekte en dat over het personeelsdossier. Want wat u wel en niet mag vastleggen, bepaalt uiteindelijk hoe sterk uw dossier bij die toets staat.

Veelgestelde vragen

Is verzuimbegeleiding verplicht?

De activiteiten zijn verplicht, de dienst met die naam niet. De Arbeidsomstandighedenwet verplicht iedere werkgever, ook met één werknemer, tot een schriftelijk basiscontract met een bedrijfsarts of arbodienst, en de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaaft dat. De processtappen uit de Wet verbetering Poortwachter gaan automatisch lopen zodra iemand langer ziek is, zonder opt-out. U kiest dus wel wie het uitvoert, niet of het gebeurt.

Wat is verzuimbegeleiding precies?

Verzuimbegeleiding is het begeleide proces waarmee u een zieke werknemer naar werk terugbegeleidt, met de bedrijfsarts als medisch oordeel en uzelf als eigenaar van het proces en het dossier. Het bestaat uit vaste stappen met wettelijke termijnen: een probleemanalyse in week 6, een plan van aanpak in week 8, evaluaties elke zes weken, een melding bij UWV in week 42 en een toets door UWV na 104 weken. De bedrijfsarts beoordeelt wat iemand nog kan, u regelt de uitvoering.

Wat mag je bespreken in een verzuimgesprek?

U mag vragen wanneer uw werknemer verwacht te herstellen, wat hij nog wél kan in relatie tot zijn functie, en hoe u hem tijdens het verzuim bereikt. U mag niet vragen naar de diagnose, de aard of oorzaak van de klachten, de symptomen, de behandeling of welke zorgverlener hij bezoekt. Belangrijk: vertelt hij het spontaan, dan mag u het nog steeds niet vastleggen. Die medische informatie hoort uitsluitend bij de bedrijfsarts, die u alleen over beperkingen rapporteert.

Wat zijn de kosten van verzuimbegeleiding?

Daar bestaat geen gezaghebbend cijfer voor. Alle gepubliceerde bedragen komen van partijen die de dienst verkopen, en ze lopen sterk uiteen: van circa 15 tot 100 euro per werknemer per maand tot jaarbedragen van 100 tot 400 euro, zonder onderbouwing of meetmethode. Het verschil zit vooral in wat buiten het abonnement valt, zoals bedrijfsartsuren en casemanagement. Vraag bij een offerte dus expliciet wat er niet in de prijs zit.

Wat gebeurt er na 104 weken ziekte?

De loondoorbetalingsplicht stopt na 104 weken, maar UWV toetst dan met de RIV-toets of werkgever en werknemer genoeg aan re-integratie hebben gedaan. Vindt UWV dat onvoldoende en is het nog te herstellen, dan kan uw loondoorbetalingsplicht met maximaal een jaar worden verlengd. Dat is in de praktijk de zwaarste sanctie in het hele traject, zwaarder dan het missen van een enkele administratieve termijn.

Aura Editorial
Over de auteur: Aura Editorial

De redactie van Aura HR. Wij volgen het arbeidsrecht en de HR-praktijk in het Verenigd Koninkrijk en Europa, en vertalen dat naar advies waar HR-teams direct mee aan de slag kunnen.

Klaar om uw HR te transformeren?

Ontdek hoe de AI-oplossingen van Aura HR uw personeelsbeheer kunnen revolutioneren.

Aan de slag